Những điều cần biết về thuốc giảm đau Morphin

5441
3.7 (73.33%) 6 votes

Thuốc giảm đau Morphin được xem là “thuốc giảm đau thần thánh” do làm tăng ngưỡng nhận cảm giác đau, thuốc còn làm giảm các đáp ứng phản xạ với đau.

Thuốc giảm đau Morphin
Thuốc giảm đau Morphin

Thuốc giảm đau Morphin là tinh thể hình kim hoặc bột kết tinh trắng, vị đắng, mất nước kết tinh ở 1000C và trở nên vàng nhạt. Thuốc bị sẫm màu dưới tác dụng của ánh sáng và không khí, thăng hoa trong không khí khô, dễ tan trong nước, khó tan trong ethanol và không tan trong ether, cloroform.

Thuốc được hấp thu tốt qua đường tiêm, cũng được hấp thu qua đường tiêu hóa nhưng kém hơn, phân bố vào các tổ chức, qua được nhau thai và hàng rào máu não. Thuốc chuyển hóa chủ yếu ở gan, thải trừ chủ yếu qua nước tiểu.

Thành phần hóa học của Morphin

Morphin hydroclorid……………..…..10 mg

Dinatri edetat…………………………0,1 mg

Natri dithionit……………………..….1,0mg

Nước cất pha tiêm………………….. 1ml

Tác dụng của Morphin

Trên thần kinh trung ương thuốc có tác dụng:

  • Giảm đau

Morphin là thuốc giảm đau mạnh do làm tăng ngưỡng nhận cảm giác đau, thuốc còn làm giảm các đáp ứng phản xạ với đau. Tác dụng giảm đau của morphin là do thuốc kích thích trên receptor muy và kappa.

  • Gây ngủ

Morphin làm giảm hoạt động tinh thần và gây ngủ. Với liều cao có thể gây mê và làm mất tri giác.

  • Gây sảng khoái: Cùng với tác dụng giảm đau, morphin làm mất mọi lo lắng, bồn chồn, căng thẳng do đau gây ra nên người bệnh cảm thấy thanh thản, thư giãn và dễ dẫn tới sảng khoái. Morphin làm thay đổi tư thế, làm tăng trí tưởng tượng, người bệnh luôn ở trạng thái lạc quan và mất cảm giác đói.
  • Trên hô hấp: Morphin tác dụng trên receptor µ2 và ảnh hưởng trực tiếp đến trung tâm hô hấp. Morphin ức chế trung tâm hô hấp ở hành tuỷ, làm trung tâm này giảm nhạy cảm với CO2 nên cả tần số và biên độ hô hấp đều giảm. Khi nhiễm độc, nếu chỉ cho thở O2 ở nồng độ cao, có thể gây ngừng thở. Morphin còn ức chế trung tâm ho nhưng tác dụng này không mạnh bằng codein, pholcodin, dextromethorphan…
  • Trên vùng dưới đồi: Morphin làm mất thăng bằng cơ chế điều nhiệt làm thân nhiệt giảm nhẹ. Tuy nhiên, khi dùng liều cao kéo dài, thuốc có thể gây tăng nhiệt độ cơ thể.
  • Nội tiết: Morphin tác động ngay tại vùng dưới đồi, ức chế giải phóng GnRH (Go nadotrop in-releasing hormone) và CRF (corticotropin- releasing factor) do đó làm giảm LH, FSH, ACTH, TSH và beta endorphin. Các opioid kích thích receptor muy, làm tăng tiết ADH (hormon kháng niệu), trong khi chất chủ vận của receptor kappa lại làm giảm tiết ADH, gây lợi niệu.
  • Co đồng tử: Do kích thích các receptor muy và kappa trên trung tâm thần kinh III, morphin và opioid có tác dụng gây co đồng tử. Khi ngộ độc morphin, đồng tử co rất mạnh, chỉ còn nhỏ như đầu đinh ghim.
  • Gây buồn nôn và nôn: Morphin kích thích trực tiếp trung tâm nôn ở sàn não thất IV, gây cảm giác buồn nôn và nôn. Khi dùng liều cao thuốc có thể ức chế trung tâm này.

Ở ngoại biên thuốc có tác dụng:

  • Trên tim mạch: Ở liều điều trị morphin ít tác dụng trên tim mạch. Liều cao làm hạ huyết áp doức chế trung tâm vận mạch.
  • Trên cơ trơn:

Cơ trơn của ruột: trên thành ruột và đám rối thần kinh có nhiều receptor với morphin nội sinh. Morphin làm giảm nhu động ruột, làm giảm tiết mật, dịch tụy, dịch ruột và làm tăng hấp thu nước, điện giải qua thành ruột, do đó gây táo bón. Làm co cơ vòng (môn vị, hậu môn….) co thắt cơ oddi ở chỗ nối ruột tá- ống mật chủ

Trên các cơ trơn khác: morphin làm tăng trương lực, tăng co bóp nên có thể gây bí đái (do co thắt cơ vòng bàng quang), làm xuất hiện cơn hen trên người có tiền sử bị hen (do co khí quản).

  • Trên da: Với liều điều trị Morphin gây giãn mạch da và ngứa, mặt, cổ, nửa thân trên người bệnh bị đỏ.
  • Trên chuyển hóa: làm giảm oxy hóa, giảm dự trữ base, gây tích luỹ acid trong máu. Vì vậy, người nghiện mặt bị phù, móng tay và môi thâm tím.

Chỉ định khi dùng Morphin

  • Thuốc có tác dụng giảm đau trong các trường hợp:
  • Các cơn đau dữ dội sau phẫu thuật, chấn thương, ung thư giai đoạn cuối…
  • Các cơn đau cấp tính: cơn đau quặn thận, cơn đau quặn mật …
  • Đau trong sản khoa.
  • Phù phổi cấp tính thể nhẹ và vừa.
  • Ngoài ra còn được dùng phối hợp trong gây mê, tiền mê.

Chống chỉ định khi dùng Morphin

  • Phù phổi cấp tính thể nặng.
  • Trẻ em dưới 30 tháng tuổi.
  • Triệu chứng đau bụng cấp không rõ nguyên nhân.
  • Suy hô hấp.
  • Suy gan nặng.
  • Chấn thương não hoặc tăng áp lực nội sọ, trạng thái co giật.
  • Hen phế quản.
  • Ngộ độc rượu cấp.
  • Đang dùng barbiturat, các chất MAOI

Tác dụng không mong muốn khi dùng Morphin

  • Độc tính cấp: Các triệu chứng ngộ độc Morphin xuất hiện nhanh: nặng đầu, chóng mặt, khô miệng, mạch nhanh, ói. Sau đó ngủ sâu, đồng tử co nhỏ và không phản ứng với ánh sáng. Giải độc bằng Naloxon.
  • Độc tính mạn: Quen thuốc: do dùng liều cao, lặp lại; Nghiện: do dùng kéo dài.

Hướng dẫn cách dùng Morphin:

  • Tiêm bắp hoặc dưới da
  • Theo chỉ định của thầy thuốc điều trị.
Thuốc giảm đau Morphin
Thuốc giảm đau Morphin

Hạn dùng:

24 tháng kể từ ngày sản xuất, không dùng quá thời hạn ghi trên bao bì

Cách bảo quản Morphin:

Bảo quản nơi khô mát, tránh ánh sáng, đúng quy chế thuốc gây nghiện

Tài liệu có tính chất tham khảo cho các Dược sĩ và sinh viên Trường Cao đẳng Y Dược Pasteur, đây là biệt dược nên chỉ sử dụng khi có sự kê đơn của Bác sỹ.

Xem thêm: thuốc biệt dượcamoxicillinMorphinParacetamolthuốc Terpin Codein

Nguồn: caodangyduochcm.com

Xem thêm: Sức khỏe người cao tuổi, bệnh người cao tuổi

 

Trường Cao đẳng Y Dược Pasteur TP Hồ Chí Minh

Cơ sở Quận 2: 232 Nguyễn Văn Hưởng, phường Thảo Điền, Quận 2, TPHCM. Tư vấn: 0869.156.156 - 0996.156.156

Cơ sở Bình Thạnh: 37/3 Ngô Tất Tố, phường 21, quận Bình Thạnh, TPHCM. Tư vấn: 028.6295.6295 - 09.6295.6295

Cơ sở Tân Phú: 73 Văn Cao, phường Phú Thọ Hoà, quận Tân Phú, TPHCM. Tư vấn: 0996.303.303 - 0886.303.303

Cơ sở Quận 9: 288 Đỗ Xuân Hợp, Phước Long A, Quận 9, TPHCM. Tư vấn: 0996.355.355 - 0886.355.355

Cơ sở Quận 6: 189 Kinh Dương Vương, phường 12, quận 6, TPHCM. Tư vấn: 0869 189 199 - 0996 189 199