Tìm hiểu về tác dụng thần kỳ của cây chùm ngây

282
5 (100%) 2 votes

Cây chùm ngây là loại cây có giá trị dinh dưỡng và kinh tế rất cao, đây cũng là một cây thuốc quý sinh sống tại đất nước Việt Nam được giới Y học cổ truyền công nhận

Hình ảnh cây chùm ngây

Hình ảnh cây chùm ngây

Cây chùm ngây hay còn có tên gọi cây ba đậu dại (tên khoa học: Moringa oleifera) là một loài thực vật thân gỗ phổ biến nhất trong Chi Chùm ngây (tên khoa học: Moringa) thuộc họ Chùm ngây (Moringaceae). Loại cây này có xuất xứ từ vùng Nam Á nhưng cũng mọc hoang và được trồng, khai thác, sử dụng nhiều nơi trên thế giới do có giá trị kinh tế cao. Cây chùm ngây có tên tiến anh là Horseradish tree (cây cải ngựa), Drumstick tree( cây dùi trống), Bel-oil tree (cây dầu bel)

Tại Việt Nam trước kia, chùm ngây vốn là cây mọc hoang ở nhiều nơi như Thanh Hóa, Ninh Thuận, Bình Thuận… Tuy nhiên thời gian gần đây nhiều người rỉ tai nhau về giá trị dinh dưỡng cao của nó nên tìm mua để bổ sung vào thực đơn hàng ngày. Có những nơi bán với giá “cắt cổ”, từ 80.000 đồng – 100.000 đồng/kg.

Nhận dạng ngoại hình cây chùm ngây ( rau chùm ngây )

Cây chùm ngây thân mộc cao cỡ trung bình, ở độ tuổi trưởng thành loại cây này có thể mọc cao hàng chục mét. 1 năm tuổi để mọc tự nhiên có thể cao tới 5 – 6m với đường kính thân đạt khoảng 10 cm. Cây chùm ngây có thời gian trưởng thành từ khoảng 3 – 4 năm. Thân cây chùm ngây vỏ trắng đục, không có gai; lá kép dài 30 – 60 cm, tương tự lá rau ngót nhưng nhỏ hơn một chút, màu xanh bạc; lá chét dài 12 – 20 mm hình trứng, mọc đối xứng có 6-9 đôi. Cây chùm ngây trổ hoa vào tháng 1 – 2; hoa trắng sữa, có cuống, hình dạng giống hoa đậu, mọc thành chùy ở nách lá, có lông tơ, nhiều mật. Quả chùm ngây dạng nang treo, dài 25 – 40 cm, ngang 2 cm, có 3 cạnh, chỗ có hạt hơi gồ lên, dọc theo quả có khía rãnh. Hạt màu đen, tròn có 3 cạnh, lớn cỡ hạt đậu Hà Lan.

Chùm ngây là loại cây rất dễ trồng, có thể trồng từ hạt, hom cành, hom củ và trồng được quanh năm. Tại những địa phương thiếu nước nên trồng vào mùa mưa, tức là khoảng tháng 4, tháng 5. Cây chùm ngây được trồng nhiều ở những vùng đất khô hạn khắc nghiệt nhiệt đới hoặc bán nhiệt đới; đây là loại cây chuộng đất ráo nước, nhiều cát, dù là đất xấu cũng dễ mọc, chịu được hạn hán, ưa nắng, hầu như không xuất hiện sâu bệnh hại vậy nên chăm sóc không cần gì đặc biệt về phân bón và nước tưới. Tuy nhiên cây chùm ngây không chịu được úng ngập và dễ chết nếu hệ thống thoát nước không tốt. Biểu hiện ban đầu của sự dư nước dưới rễ chùm ngây là trên lá cây sẽ xuất hiện những đốm trắng, khi đó người trồng cây chùm ngây ngay lập tức cần ngưng tưới hoặc tìm cách thoát nước cho cây.

Lá cây chùm ngây hay còn gọi là rau chùm ngây
Lá cây chùm ngây hay còn gọi là rau chùm ngây

Thành phần dinh dưỡng lá cây chùm ngây tươi (rau chùm ngây):

  • Giá trị dinh dưỡng 100 g (3,5 oz)
  • Năng lượng 268 kJ (64 kcal)
  • Protein 9.4 g
  • Nước 78.66 g
  • Cacbohydrat 8.28 g
  • Chất xơ thực phẩm 2 g
  • Chất béo 1.4 g
  • Vitamin A quy đổi t.đương 378 μg (42%)
  • Riboflavin (Vit. B2) 0.66 mg (44%)
  • Axit pantothenic (Vit. B5) 0.125 mg (3%)
  • Thiamin (Vit. B1) 0.257 mg (20%)
  • Niacin (Vit. B3) 2.22 mg (15%)
  • Vitamin B6 1.2 mg (92%)
  • Axit folic (Vit. B9) 40 μg (10%)
  • Vitamin C 51.7 mg (86%)
  • Canxi 185 mg (19%)
  • Sắt 4 mg (32%)
  • Magie 147 mg (40%)
  • Kali 337 mg (7%)
  • Mangan 1.063 mg (53%)
  • Phospho 112 mg (16%)
  • Natri 9 mg (0%)
  • Kẽm 0.6 mg (6%)

Thành phần dinh dưỡng có trong quả cây chùm ngây tươi:

  • Giá trị dinh dưỡng 100 g (3,5 oz)
  • Năng lượng 155 kJ (37 kcal)
  • Cacbohydrat 8.53 g
  • Chất béo 0.2 g
  • Protein 2.1 g
  • Chất xơ thực phẩm 3.2 g
  • Nước 88.2 g
  • Vitamin A quy đổi t.đương 4 μg (0%)
  • Riboflavin (Vit. B2) 0.074 mg (5%)
  • Thiamin (Vit. B1) 0.053 mg (4%)
  • Niacin (Vit. B3) 0.62 mg (4%)
  • Axit pantothenic (Vit. B5) 0.794 mg (16%)
  • Vitamin B6 0.12 mg (9%)
  • Vitamin C 141 mg (235%)
  • Canxi 30 mg (3%)
  • Axit folic (Vit. B9) 44 μg (11%)
  • Sắt 0.36 mg (3%)
  • Magie 45 mg (12%)
  • Mangan 0.259 mg (13%)
  • Kali 461 mg (10%)
  • Natri 42 mg (2%)
  • Phospho 50 mg (7%)
  • Kẽm 0.45 mg (5%)

Tác dụng của cây chùm ngây  ( rau chùm ngây ):

Các bộ phận của cây chùm ngây có chứa nhiều khoáng chất quan trọng, giàu chất đạm, vitamin, beta-caroten, acid amin và nhiều hợp chất phenol. Cây chùm ngây cung cấp một hỗn hợp gồm nhiều hợp chất quý hiếm như zeatin, quercetin, alpha – sitosterol, caffeoylquinic acid và kaempferol. Một số nguồn nghiên cứu khoa học cho thấy cây chùm ngây chứa hơn 90 chất dinh dưỡng tổng hợp bao gồm 7 loại vitamin, 6 loại khoáng chất, 18 loại acid amin, 46 chất chống ôxi hóa, liều lượng lớn các chất chống viêm nhiễm, các chất kháng sinh, kháng độc tố, các chất giúp ngăn ngừa và điều trị ung thư, u xơ tiền liệt tuyến, giúp ổn định huyết áp, hạ cholesterol, bảo vệ gan.

Lá cây chùm ngây hay còn gọi là rau chùm ngây

còn chứa nhiều dưỡng chất hơn cả quả và hoa. Tính theo trọng lượng thì trong lá cây chùm ngây có chứa vitamin C gấp 7 lần cam, vitamin A gấp 4 lần cà rốt, canxi gấp 4 lần sữa, sắt gấp 3 lần cải bó xôi, đạm nhiều gấp đôi sữa chua và potassium gấp 3 lần trái chuối.

Lá cây chùm ngây phòng bệnh ung thư, thoái hóa điểm vàng và xơ nang: Lá của cây chùm ngây có chứa 46 loại chất chống oxy hóa, đặc biệt là vitamin C và vitamin A. Đây là những chất chống oxy hóa vô cùng quan trọng đối với sức khỏe con người. Các chất chống oxy hóa này giúp trung hòa các tác động tàn phá của các gốc tự do, từ đó bảo vệ chúng ta khỏi bệnh ung thư và các bệnh thoái hóa như thoái hóa điểm vàng và bệnh xơ nang. Giã nát lá đắp lên vết thương giúp trị sưng và nhọt. Lá cũng có thể trộn với mật ong để đắp lên mắt trị sưng đỏ.

Lá cây chùm ngây tốt cho cơ bắp, sụn, xương, da và máu: Lá của cây chùm ngây rất giàu các axit amin. Nó có chứa 18 axit amin, trong đó có 8 axit amin thiết yếu (isoleucine, leucine, lysine, methionine, phenylalaine, threonine, tryptohyan, valine) nên loài cây này chứa protein “hoàn hảo’ và là một loại cây rất hiếm trong thế giới thực vật.

Trên thực tế, hàm lượng protein của cây chùm ngây nhiều ngang thịt, do đó nó rất có lợi cho những người ăn chay vì họ sẽ không lo bị thiếu protein. Protein là chất đặc biệt cần thiết để xây dựng cơ bắp, sụn, xương, da và máu. Nó cũng quan trọng với cơ thể vì là chất cần thiết trong quá trình sản xuất các enzyme và hormone.

Cây chùm ngây giúp phòng ngừa loãng xương: Với hàm lượng canxi và magie phong phú, cây chùm ngây trở thành một trong những loại thực vật có tác dụng tốt cho xương của bạn nếu bạn bổ sung chúng qua ăn uống hoặc dùng để pha trà.

Canxi là dưỡng chất cần thiết để xây dựng xương và răng, còn magiê lại giúp cơ thể hấp thụ canxi tốt hơn. Vì cây chùm ngây chứa nhiều cả hai dưỡng chất này này nên nó đặc biệt tốt cho bạn trong việc phòng ngừa bệnh loãng xương và các bệnh về xương khác.

Cây chùm ngây tốt cho da: Giống cây chùm ngây chứa cytokinin (Moringa YSP) – một loại kích thích tố thực vật tạo ra phân chia tế bào, tăng trưởng, và làm chậm quá trình lão hóa của các tế bào. Các nghiên cứu lâm sàng cho thấy Moringa YSP sản xuất đặc tính chống lão hóa ở người.

Thành phần dinh dưỡng của cây chùm ngây
Thành phần dinh dưỡng của cây chùm ngây

Rễ cây chùm ngây:

  • Chống co giật, chống sưng và giúp cho con người lợi tiểu.
  • Ở một số nơi còn dùng nước uống của chùm ngây để ngăn ngừa việc có thai. (rễ cây chùm ngây còn tươi rửa sạch băm nhỏ nấu với 2 lít nước, nấu còn nửa lít thuốc, chia uống 2 lần trong ngày)
  • Giúp loại bỏ sạn thận loại Oxalate.
  • Vỏ rễ dùng sắc lấy nước trị đau răng, đau tai…
  • Rễ tươi của cây chùm ngây non dùng trị nóng sốt, phong thấp, sưng gan và lá lách…

Hạt cây chùm ngây:

  • Dầu được chế từ hạt chùm ngây trị phong thấp
  • Hạt chùm ngây giúp trị táo bón, mụn cóc và giun sán.
  • Ngoài ra, hạt chùm ngây còn có tác dụng lọc nước. Hạt có chứa các hợp chất “đa điện giải” tự nhiên có thể dùng làm chất kết tủa để làm trong nước.

Cách chế biến rau chùm ngây trong bữa ăn hằng ngày:

Lá non và thậm chí cả lá già của rau chùm ngây được dùng để nấu canh với thịt, tôm, nấm hoặc nấu suông (mùi vị giống rau ngót), trộn salad, ăn sống, xào thịt, trứng, xay nhuyễn thành nước sinh tố. Lá chùm ngây phơi khô tán bột có thể để rất lâu mà không mất dinh dưỡng, sử dụng cho nhiều món ăn như cháo, bột trẻ em, nhào bột bánh, pha nước uống. Hoa cây chùm ngây có nhiều mật ngọt và giàu dinh dưỡng, làm rau hoặc phơi khô dùng nấu lấy nước uống như một loại trà. Trái non được dùng xào, nấu canh, hầm xương, ninh súp như đậu cô ve và cho hương vị gần tương tự măng tây. Khi già, hạt chùm ngây có thể rang ăn như đậu phộng. Rễ non của cây ăn sống hoặc làm gia vị như cải ngựa (mù tạt). Tuy nhiên tương tự rau ngót, lô hội, hạn chế sử dụng rau và các chế phẩm từ cây chùm ngây cho phụ nữ đang mang thai.

Lưu ý: khi chế biến rau chùm ngây chỉ cần vừa chín tới để bảo tồn tốt nhất dưỡng chất, không cần nhiều rau vì lượng dinh dưỡng trong rau rất cao, nêm ít gia vị, không cần hoặc cần rất ít mì chính vì rau có vị ngọt đậm tự nhiên.

Hạt khô của cây chùm ngây có thể được ứng dụng để làm hoạt chất lọc nước hoặc ép lấy dầu. Chất dầu trong hạt có phẩm chất tốt, màu vàng tươi sáng với một hương vị dễ chịu có được so sánh chất lượng với dầu oliver, để rất lâu không hỏng và được sử dụng làm dầu ăn.

Một số phương pháp chế biến và sử dụng rau chùm ngây

  • Rau sống: lá tươi dùng trộn ăn sống như rau xà lách
  • Nước sinh tố: xay 20gr lá rau chùm ngây chung với 2 muỗng cafe sữa, 2 muỗng café đường sữa uống như uống sinh tố
  • Những món ăn từ rau chùm ngây : rau chùm ngây nấu thịt băm, rau chùm ngây xào thịt bò, rau chùm ngây nấu tôm, Gỏi chùm ngây trộn tôm thịt,…
  • Nấu canh: 100gr lá rau chùm ngây nấu chung với 50gr thịt bò hoặc heo, hoặc nấu chay với 100gr nấm.

Rau chùm ngây giá trị dinh dưỡng cao và nhiều công dụng với sức khỏe nhưng không phải ai ăn cũng tốt:

Như chúng ta đã biết , cơ thể chúng ta cần bổ sung những chất dinh dưỡng cần thiết trong quá trình phát triển , duy trì và nâng cao sức khỏe, tuy nhiên như ông bà thường nói “ thiếu không được mà thừa cũng không xong” . Chính vì vậy tuy rau chùm ngây rất tốt cho sức khỏe nhưng chúng ta phải dùng đúng và đủ lượng , thừa sẽ không tốt cho cơ thể . Vậy tại sao thừa lại không tốt cho sức khỏe?

Canh rau chùm ngây giàu dinh dưỡng
Canh rau chùm ngây giàu dinh dưỡng

Những lưu ý khi sử dụng cây chùm ngây:

Nhiều người có thói quen lạm dụng những chất bổ quá nhiều mà không lường trước được hậu quả vì nghĩ những chất bổ ăn nhiều là tốt , đây là quan niệm sai lầm từ xưa đến nay của đông đảo mọi người.

Không nên ăn quá nhiều rau chùm ngây vì loại cây này có nhiều dưỡng chất, hàm lượng vitamin C và canxi. Nếu ăn nhiều dẫn đến thừa canxi, vitamin C, gây những hậu quả xấu cho sức khỏe.

Tránh ăn chùm ngây vào buổi tối để đảm bảo giấc ngủ của bạn vì chùm ngây gây mất ngủ.

Phụ nữ có thai không nên ăn chùm ngây: Như đã nói ở trên, trong rau chùm ngây có alpha – sitosterol gây co cơ trơn tử cung và làm sẩy thai. Phụ nữ có thai giai đoạn đầu tuyệt đối không nên ăn rau chùm ngây để giữ an toàn cho thai nhi và mẹ.

Bài viết được các giảng viên Cao đẳng Y Dược Pasteur sưu tập từ wikipedia.org

 

Nộp hồ sơ tại Trường Cao đẳng Y Dược Pasteur

Số 232 Nguyễn Văn Hưởng - Phường Thảo Điền - Quận 2 - TP.HCM
Tư vấn tuyển sinh: 0869 156 156 - 0996 156 156